1
استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه تهران
2
دانشجو دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه علوم و تحقیقات اصفهان
چکیده
در باب ضمان، در صورت تلف عین مغصوبه یا مسروقه در صورت مثلیبودن، غاصب یا سارق ضامن رد مثل و در صورت قیمیبودن ضامن، قیمت مال میباشد؛ اما در صورتی که عین مال موجود باشد؛ ولی به دلایلی تسلیم آن متعذر باشد ـ مثلاً از غاصب ربوده شده باشد یا اینکه در قعر دریا واقع شده باشد ـ فرد غاصب یا سارق در چنین شرایطی به دلیل حائل و مانعشدن میان مالک و مال او باید مالی را به مالک تحویل بدهد که از آن به بدل حیلوله تعبیر میشود. اکنون این پرسش مطرح است که آیا بدل به ملکیت مالک عین مضمونه درمیآید یا خیر؟ در پژوهش حاضر به دنبال ارائه تعریفی جامع از بدل حیلوله و بیان اقوال وارده درباره تملیک یا عدم تملیک آن و بیان اشکالات اقوال دیگر و انتخاب قول صحیحتر هستیم