1
دانشجوی دکتری فقه ومبانی حقوق اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد
2
دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد
چکیده
مفهوم شناسی ماهیت اقاله یکی از مباحث چالش برانگیز فقه اسلامی است. مشهور فقهای امامیه دیدگاه بیع بودن اقاله را که توسط مشهور فقهای اهل سنت مطرح شده است، مردود شمرده و اقاله را نسبت به دو طرف عقد و همچنین نسبت به شخص ثالث فسخ می دانند. در مقابل، گروهی از فقها و حقوقدانان این دیدگاه را برنتابیده و نظریة عقد جدید بودن اقاله را بیان می دارند. این مقاله درصدد است با بررسی تطبیقی آراء فقهای امامیه، اهل سنت و حقوقدانان و ارزیابی ادله، تحلیلی مناسب راجع به ماهیت اقاله ارائه دهد. از نگاه نگارندگان با توجه به اینکه ضرورتی ندارد عقد حتماً اثر اثباتی داشته باشد، بلکه میتوان اثر سلبی نیز برای آن متصور شد، دیدگاه عقد جدید بودن اقاله قابل می تواند قبول باشد؛ زیرا اقاله خصوصیات کلی یک عقد را به همراه دارد و ملکیت به وجود آمده توسط اقاله، ملکیت جدیدی غیر از ملکیت سابق می باشد، از طرفی عرف و بنای عقلاء نیز عقد بودن اقاله را تأیید می نمایند