دوفصلنامه مطالعات فقهی و حقوقی

دوفصلنامه مطالعات فقهی و حقوقی

تبعیت احکام از مصالح و مفاسد با تأکید بر احکام جزایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی (ره)
چکیده
چکیده
مسأله تبعیت یا عدم تبعیت احکام اسلام از مصالح و مفاسد، از جمله مسائل مهم فقهی، به ویژه فقه جزایی است. بررسی دیدگاه­های صاحب نظران و آراء دانشمندان و اقوال فقیهاننشان می­دهد که به طور کلی در این خصوص دو دیدگاه مغایر مطرح است. یکی دیدگاه عدم تبعیت که دیدگاه ظاهریه و اخبارگرایان است و دیگری دیدگاه تبعیت که مورد قبول اکثریت فقهاست. با توجه به اینکه احکام جزایی مستلزم تصرف در جان و مال افراد بوده و حقوقی را از ایشان سلب یا تحدید می­نماید، می­توان گفت کهدر مورد احکام جزایی،ثمره این بحث اهمیت مضاعف می­یابد. مقاله حاضر با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی به بررسی این موضوع پرداخته و با استمداد از آیات قرآن و روایات و دلایل عقلی به این نتیجه رسیده است که احکام اسلام و به ویژه نظام کیفری آن، بی هدف و بدون غرض نیست؛ بلکه احکام اسلامی و ازجمله احکام جزایی آن، تابع یک سلسله مصالح و مفاسد است. از این رو، ضروری است که قانون­گذار در وضع قوانین و مقررات جزایی نه فقط به ظواهر احکام، بلکه به مصالح و مفاسد مترتب بر آنها نیز توجه داشته باشد.
کلیدواژه‌ها