استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
چکیده
چکیده
حقوق مادر بر فرزند در فرهنگ قرآن کریم تا حدود زیاد در ذیل حقوق والدین تعریف میشوند و این دو بحث از دلائل و شواهد قرآنی نسبتاً یکسانی برخوردارند. از این روی آیات قرآن کریم که در مورد حقوق والدین بحث نموده است، بر دو قسم است: یک قسم حقوق مشترک پدر ومادر را بیان مىکند وقسم دیگر، آیاتى است که مخصوص حقوق مادر است، و اگر درباره پدر حکم خاصى را بیان مىکند براى بیان وظیفه است. از برخی آیات قرآن چنین برمیآید که سفارش به مادر بیشتر از پدر است و حق مادر بر حق پدر مقدم می باشد. در پژوهش حاضر به این سؤالات پاسخ خواهیم داد که از دیدگاه قرآن کریم چه امتیازات و حقوقی برای مادر به رسمیت شناخته شده است و همچنین چه تکالیفی از باب تلازم حق و تکلیف بر عهده وی در قبال فرزندان گذاشته شده است ؟ در پاسخ به سؤالات فوق، آن دسته از آیات نورانی قرآن کریم را استخراج و با استفاده از آراء مفسران و فقهاء اسلامی مورد تحلیل و بررسی قرار می گیرد که به حقوق و تکالیف خانوادگی یافته های این تحقیق که به روش توصیفی- تحلیلی انجام گرفته است، نشان میدهند حق احترام و محبت، حق اطاعت ، حق حمایت معنوی و مادی، حق حضانت و شیردهی، وحق مراقبت به ویژه در زمان سالمندی، از مهم ترین حقوق مادر در برابر فرزندان به شمار می آیند. درمقابل، حفظ حیات و سلامتی فرزندان، تعلیم و تربیت، نظارت، رعایت عدالت بین فرزندان و حمایت در ازدواج فرزندان از مهم ترین تکالیف وی از دیدگاه قرآن کریم می باشد.